Câu hỏi: Từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình thế giới diễn biến phức tạp với nhiều xung đột. Trong bối cảnh đó, xin Cục trưởng cho biết Cục Lãnh sự đã phối hợp với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài triển khai công tác bảo hộ công dân như thế nào?
Trả lời: Từ đầu năm 2026 đến nay, trước những diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế với các xung đột địa chính trị, căng thẳng kinh tế và rủi ro an ninh phi truyền thống, Cục Lãnh sự đã chủ động phối hợp chặt chẽ với hệ thống 96 cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để triển khai đồng bộ, linh hoạt và hiệu quả công tác bảo hộ công dân.
Dưới sự chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Bộ Ngoại giao, công tác này luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, với mục tiêu bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài.
Cụ thể, Cục Lãnh sự đã kịp thời can thiệp, hỗ trợ hàng nghìn trường hợp công dân bị bắt giữ, tạm giam hoặc đối mặt với nguy cơ bị trục xuất. Thông qua các kênh ngoại giao song phương và đa phương, cơ quan đã phối hợp cung cấp thông tin pháp lý, hỗ trợ tiếp cận luật sư, thực hiện thăm lãnh sự và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, góp phần giảm thiểu thiệt hại và đưa nhiều công dân về nước an toàn. Trong các tình huống xung đột vũ trang và bất ổn chính trị, các biện pháp khẩn cấp đã được triển khai kịp thời, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức quốc tế để sơ tán, hỗ trợ và bảo vệ công dân tại các điểm nóng.
Đối với ngư dân và tàu cá Việt Nam, Cục Lãnh sự đã tăng cường phối hợp với các bộ, ngành liên quan và Cơ quan đại diện để theo dõi sát sao, hỗ trợ kịp thời khi tàu gặp sự cố hoặc bị tạm giữ, đồng thời bảo đảm ngư dân được đối xử nhân đạo, góp phần giảm thiểu tình trạng ngư dân tàu cá khai thác hải sản trái phép, vi phạm vùng biển nước ngoài, đồng thời từng bước khắc phục các cảnh báo của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Mục tiêu là bảo vệ nguồn lợi biển và khôi phục xuất khẩu thủy sản. Cục Lãnh sự cũng thường xuyên phát cảnh báo về thời tiết nguy hiểm, khuyến nghị chủ tàu và ngư dân chủ động điều chỉnh hành trình hoặc trú ẩn tại các cảng an toàn.
Nhờ những nỗ lực phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong và ngoài nước, công tác bảo hộ công dân trong 6 tháng đầu năm 2026 đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào sự bảo vệ của Nhà nước, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của đối ngoại Việt Nam trong bối cảnh quốc tế đầy biến động. Cục Lãnh sự sẽ tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, không ngừng hoàn thiện phương thức làm việc để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu bảo hộ công dân trong thời gian tới.
Câu hỏi; Xin Cục trưởng điểm lại những kết quả nổi bật của công tác bảo hộ công dân từ đầu năm đến nay, những thuận lợi cũng như khó khăn trong quá trình triển khai?
Trả lời: Từ đầu năm 2026 đến nay, công tác bảo hộ công dân đã đạt được một số kết quả tích cực. Cụ thể, Cục Lãnh sự đã hỗ trợ hơn 9.699 lượt công dân gặp khó khăn, tăng khoảng 92% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, nhiều trường hợp được hỗ trợ đưa về nước an toàn từ các tụ điểm cờ bạc, lừa đảo trực tuyến; hỗ trợ công dân bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông; bảo hộ 4 tàu cá với 43 ngư dân bị bắt giữ do vi phạm vùng biển nước ngoài và hỗ trợ đưa về nước 41 ngư dân mãn hạn tù. Đặc biệt, Cục đã phối hợp xử lý hiệu quả tình huống một số tàu thuyền Việt Nam bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng cho đất nước.
Cục Lãnh sự đã kịp thời ban hành hơn 23 bản tin khuyến cáo, cảnh báo rủi ro cho công dân qua Cổng thông tin điện tử của Bộ Ngoại giao và các kênh truyền thông. Đường dây nóng bảo hộ công dân hoạt động 24/7 đã tiếp nhận và xử lý hơn 2.500 cuộc gọi khẩn cấp. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cũng tích cực triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ cụ thể như sơ tán khẩn cấp, hỗ trợ pháp lý, y tế, hậu cần và kết nối với gia đình, qua đó giúp giảm thiểu tối đa thiệt hại cho công dân trong bối cảnh khó khăn.
Về thuận lợi, công tác bảo hộ công dân được sự chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Ngoại giao cùng với sự chuyên nghiệp ngày càng cao của đội ngũ cán bộ lãnh sự và bước tiến mạnh mẽ trong ứng dụng công nghệ thông tin, đã giúp rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả hỗ trợ.
Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn, thách thức lớn. Tình hình thế giới phức tạp, số lượng công dân Việt Nam ở nước ngoài ngày càng tăng (ước tính trên 6 triệu người) và phân bố rộng khắp. Các loại tội phạm xuyên quốc gia như lừa đảo lao động, buôn bán người ngày càng tinh vi. Bên cạnh đó, nhiều địa bàn xa xôi có điều kiện làm việc khó khăn, cùng với sự khác biệt về pháp luật và văn hóa giữa các quốc gia đã đặt ra những thách thức không nhỏ.
Mặc dù vậy, với tinh thần trách nhiệm cao, Cục Lãnh sự và hệ thống Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài vẫn luôn nỗ lực vượt qua khó khăn, không ngừng đổi mới phương thức làm việc để mang lại sự hỗ trợ kịp thời, hiệu quả cho công dân.
Câu hỏi: Để tăng cường hiệu quả công tác bảo hộ công dân, thời gian tới, Cục Lãnh sự sẽ triển khai nhiệm vụ này theo những định hướng lớn nào, thưa Cục trưởng?
Trả lời: Thời gian tới, Cục Lãnh sự sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều định hướng chiến lược nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác bảo hộ công dân trên những phương diện sau:
Trước hết, Cục Lãnh sự sẽ cùng các cơ quan chức năng và chuyên môn của Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành, địa phương, đồng thời phát huy lợi thế của các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tăng cường tính chủ động, nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo sớm rủi ro thông qua việc duy trì hệ thống thông tin trao đổi thường xuyên 24/7 nhằm phát hiện sớm để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh trong công tác bảo hộ công dân.
Thứ hai, tập trung củng cố cơ chế phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế, hoàn thiện hoạt động của Ban Chỉ đạo bảo hộ công dân các cấp, đẩy mạnh hợp tác song phương, đa phương, đặc biệt với các nước ASEAN và các đối tác quan trọng.
Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, phối hợp hoàn thiện cơ sở dữ liệu về công dân Việt Nam ở nước ngoài và cơ sở dữ liệu về di cư, hỗ trợ xử lý nhanh chóng, chính xác các yêu cầu bảo hộ.
Thứ tư, chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ lãnh sự thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu về pháp luật quốc tế, kỹ năng ứng phó khủng hoảng và bảo hộ công dân.
Thứ năm, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho công dân trước khi ra nước ngoài, đặc biệt là cảnh báo về các rủi ro lừa đảo lao động, di cư bất hợp pháp và các hình thức tội phạm xuyên quốc gia.
Thứ sáu, huy động sự tham gia tích cực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong công tác hỗ trợ lẫn nhau, tạo thành mạng lưới bảo hộ cộng đồng vững mạnh.
Với những định hướng trên, công tác bảo hộ công dân sẽ ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả hơn. Cục Lãnh sự cam kết tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại Việt Nam, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, củng cố niềm tin của nhân dân và đóng góp vào thực hiện thành công đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
Trong đó, việc kết hợp hài hòa giữa bảo hộ truyền thống và các giải pháp hiện đại sẽ là chìa khóa để công tác lãnh sự, bảo hộ công dân đáp ứng tốt hơn nhu cầu của công dân Việt Nam ở nước ngoài trong giai đoạn tới./.
